«آنچه قبل از سفر باید بدانید»

شهر بندری چابهار، از مناطق آزاد بازرگانی ایران، با مساحتی حدود 9700 کیلومتر مربع در جنوب ایران و در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است. مساحت تقریبی چابهار 171 هزار کیلومتر مربع و جمعیت آن براساس سرشماری سال 1395، حدود 280 هزار نفر است. به دلیل آب و هوای معتدل و همیشه بهاری نام این شهرستان را «چهاربهار» یا چابهار نامیده اند. چابهار در تلفظ بلوچی «چهبار» خوانده میشود. بندر چابهار، به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، در کرانه دریای مکران و اقیانوس هند واقع شده است.

منطقه آزاد چابهار، نزدیک‌ترین راه دسترسی کشورهای همسایه، ترکمنستان، ازبکستان، افغانستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان به آب‌های آزاد است. دو اسکله بزرگ شهید کلانتری و اسکله شهید بهشتی از طریق آب‌های بین الملل به تجارت با کشورهای دیگر می‌پردازند.

به دلیل موقعیت استراتژیک مهم، سازندگی و سرمایه گذاری‌های زیادی در چابهار صورت گرفته است. همچنین تسهیلات خوبی برای سرمایه گذاری در این منطقه وجود دارد. اما اهمیت چابهار فقط در موقعیت بازرگانی آن خلاصه نمی‌شود. جاذبه‌های طبیعی و تاریخی که در این قرار گرفته‌اند این شهر را برای گردشگران بسیار محبوب کرده است. مردم شهر با گویش بلوچی صحبت می‌کنند و اکثر ساکنین اهل تسنن هستند. اقتصاد شهر وابسته به صنایع مختلفی از قبیل پتروشیمی، غذایی، پرورش ماهی و کشاورزی است.

تاریخچه

همانطور که مطرح شد، برخی عقیده دارند نام چابهار به علت بهاری بودن آب و هوا در چهارفصل سال نامگذاری شده است. اما در بعضی منابع دو احتمال دیگر هم مطرح شده است.

  • احتمال اول این است که در قدیم به علت اینکه ساکنین از مسافرین این بندر سوال میکرده‌اند که چه باری دارند نام «چه بار» براین منطقه گذاشته شده است.
  • در مورد احتمال بعدی هم چنین آمده است که در گویش محلی به مردمی که در کنار چاه آب زندگی میکرده اند «چاه بار»، بار به معنایی پیرامون، گفته می‌شده. به مرور زمان این اسامی به چابهار تغییر پیدا کرده است.

چابهار به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و بندری بودن، از دیرباز مورد توجه قرار داشته. اما درمورد تاریخ پیدایش آن اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. شواهدی موجود است مبنی براینکه در زمان مادها و هخامنشیان، ناحیه مکران بلوچستان، که چابهار در آن قرار دارد، از ساتراپ‌های آن دوران بوده. وجود قلعه پرتغالی‌ها در پنج کیلومتری چابهار هم نشانگر اهمیت استراتژیک این منطقه است. در آن زمان توجه تجار اروپایی به اهمیت چین و هندوستان و بطورکلی شرق آسیا جلب شده بود.

در سال 1270 هجری قمری، ابراهیم خان بهزادی که در دوران قاجاریه حاکم بمپور بود توانست بلوچستان را جزوی از خاک ایران کند. اما همچنان این منطقه تحت تسلط اعراب مسقط بود. اما در سال 1289 هجری قمری ابراهیم خان توانست چابهار را نیز تصرف کند و این منطقه نیز جزوی از خاک ایران شد. در سال 1307 در پی شورشی که توسط دین محمدخان برپا شده بود، دولت قاجار توانست بر او غلبه کند و قدرت ایران را در چابهار تثبیت کند.

سالها بعد و در سال 1352 شمسی طرح جامع راه اندازی بندر چابهار آغاز شد اما تکمیل نشد. پس از انقلاب اسلامی و در سال 1362 عملیات راه اندازی این بندر تکمیل گردید.

جاذبه‌های گردشگری:

منطقه آزاد چابهار بهشتی از دیدنی‌ها و ناشناخته‌هاست و هر گردشگری را شیفته خود می‌کند. علاوه بر مناظر طبیعی و اماکن تاریخی، آداب و رسوم خاص این شهر نیز از جاذبه‌های گردشگری این خطه محسوب می‌شود. شرکت در مراسم ازدواج محلی، شنیدن موسیقی بلوچی، دیدن رقص و بازی‌های بلوچ همگی از جاذبه‌های فرهنگی این شهر محسوب می‌شوند.

  • جاذبه های طبیعی:

مهمترین جاذبه گردشگری چابهار، مناظر طبیعی و بکر آن است. از جمله این جاذبه‌های طبیعی می‌توان به کوه‌های مریخی یا مینیاتوری، تالاب لیپار، غارهای بامسیتی، درخت مکرزن، گِل افشان، منطقه حفاظت شده گاندو، بندر گواتر، جنگل های حرا، غارهای سه گانه تیس، ساحل صخره ای، روستای درک، سواحل بریس، روستای شیرگواز، روستای رمین، فواره بلوچستان، خلیج پزم، شیرکوه، ساحل مکران و سواحل نورانی تنگ اشاره کرد.

  • اماکن تاریخی:

مسجد جامع دزک، قلعه پیروز گت، قلعه پرتغالی‌ها، مسجد جامع تیس، آرامگاه سید غلام رسول، ساختمان تلگراف خانه، گورستان دشتیاری، قدمگاه خضر، محوطه باستانی دمب کوه و موزه محلی از اماکن تاریخی چابهار هستند.

  • اماکن تفریحی:

باتوجه به ساحلی بودن چابهار، تفریحات این شهر از نوع تفریحات آبی هستند. غواصی، قایق سواری، ماهیگیری، کانو یا بلم سواری، موج سواری، ویک بردینگ و جت اسکی از انواع تفریحات آبی چابهار هستند.

  • مراکز خرید و غذا:

منطقه آزاد چابهار هر ساله مسافران و گردشگران زیادی را به سمت خود جذب می‌کند. در منطقه آزاد چابهار مانند سایر مناطق آزاد می‌توانید اجناس مختلف را با قیمت‌های مناسب پیدا کنید. نکته مهمی که در خرید در چابهار باید مدنظر قرار دهید پیدا کردن اجناس با کیفیت است. چون کلیه اجناس چابهار به سبب منطقه آزاد بودنش قیمت‌های پایینی دارند.

اکثر گردشگران تمایل دارند از جایی که سفر می‌کنند سوغاتی تهیه کنند و معمولا به دنبال سوغات خاص آن شهر هستند. سوغات چابهار، لباس‌ها و پارچه‌های سوزن دوزی و صنایع دستی است که برای خرید اینها باید به بازارهای سنتی چابهار سر بزنید.

طی سال‌های اخیر مراکز خرید بزرگی در چابهار راه اندازی شده که تنوع اجناس شهر را بیش از پیش کرده است. در این بازارها می‌توانید بعضی اجناس را با کیفیت مطلوب و قیمت پایین تر از حد معمول خریداری کنید. خرید ظروف، عطر، شکلات، پتو، نسکافه، چای، ادویه و سایر مواد خوراکی از این بازارها توصیه می‌شود.

این شهر مجموعه ای دیدنی از بازارهای مدرن و سنتی است.

دیدن از بازار زرگرها، بازار سنتی بَلوکان، دکه بازار، بازار ماهی و بازار کنارک خالی از لطف نیست. اگر علاقمند به حنا هستید در بازارهای سنتی چابهار می‌توانید افرادی را پیدا کنید که روی دستتان حنا می‌زنند.

بهترین رستوران‌های شهر معمولا در هتل‌ها قرار دارند. رستوران هتل لاله و هتل لیپار از رستوران‌های معروف این شهر هستند. اما غیر از اینها، رستوران‌های بام، بلوچ، تهرانی، مکران، نمونه، برسان، خلیج فارس، بام صدف، تراس هتل دریایی و مارال از دیگر رستوران‌های محبوب شهر هستند.

غذاها و خوراکی‌های سنتی شهر

طعم خوش غذاهای جنوب بر هیچکسی پوشیده نیست. غذاهای این شهر بیشتر شبیه غذاهای بومی هند و پاکستان است. در برخی از آنها از ادویه‌های مختلف و خرما استفاده شده است. بت ماش، تباهگ، تخلان، تنورچه، کراهی میگو، قلیه ماهی، ماهی کباب، خوراک خرما، املت سوزی، انباگ، شودوده، کورک، دوغ پا و انواع غذاهای دریایی از غذاهای محلی این شهر هستند. در کنار اینها بد نیست طعم شیرینی چنگال، نان تموش، نان دوتینی و چای ماسالا را هم تست کنید.

سوغاتی و ره‌آوردها

اصلی‌ترین سوغات این شهر انواع ماهی و میگو است. ادویه های کمیاب و شیرینی لندو از دیگر سوغاتی‌های خوراکی شهر است. صنایع دستی این شهر سوزن دوزی، حصیربافی، سکه دوزی، چادربافی، گلیم بافی، زری دوزی، گلدوزی، تراش سنگ های قیمتی و سفالگری هستند.

حمل و نقل

برای سفر به این شهر هم می‌توانید از انواع تورها استفاده کنید هم خودتان با هواپیما، اتوبوس و وسیله شخصی به این شهر زیبا سفر کنید. برای سفر با قطار هم باید در بندرعباس از قطار پیاده شوید و از آنجا با اتوبوس به چابهار بروید. فرودگاه بین المللی چابهار-کنارک در فاصله 50 کیلومتری چابهار قرار دارد و با اینکه فرودگاه بزرگی نیست اما مسافران زیادی را جابجا می‌کند.