از مهمترین مساجد عصر صفویه که در ضلع جنوبی میدان نقش جهان واقع شده است مسجد جامع عباسی است.

نام های دیگر: مسجد شاه، مسجد جامع عباسی، مسجد سلطانی، مسجد مهدیه، مسجد امام

مسجد جامع عباسی اصفهان

زمان ساخت:

ساخت این مسجد با دستور شاه عباس اول در سال 1020 ه.ق.  آغاز شد و تا زمان جانشینان وی ادامه داشت. آخرین سالهای تاریخی که در این مسجد به چشم می خورد سالهای 1077- 1078 و سال 1095 ه.ق. است که نشان از تکمیل شدن تزئینات مسجد  طی این سالهاست.

معمار: استاد علي اكبر اصفهانی و ناظر ساختمان: محب علي بيك الله

کاشی نوشته ها : عليرضا عباسي، عبدالباقي تبريزي، محمد رضا امامي، محمد صالح اصفهانی

ویژگی های خاص مسجد:

  1. چهار مناره بودن مسجد
  2. چرخش 45 درجه ای مسجد از جنوب به جنوب غربی به منظور رعایت جهت قبله در مسجد
  3. دو پوسته بودن گنبد مرکزی مسجد و انعکاس صوت در زیر آن
  4. استفاده از کاشی خشت هفت رنگ برای نخستین بار برای تزئینات مسجد
  5. دارای بزرگترین کاشی نوشته در میان بناهای ایران
  6. دارای یکی از زیباترین سردرهای مساجد ایران

مشخصات بنا:

  1. سردر مسجد با بلندای 27 متر که آراسته به کاشی هفت رنگ و معرق است.
  2. مناره های سردر به ارتفاع 42 متر با تزییناتی با پیچش های فیروزه ای که کاشی نوشته ای به خط بنایی دارد.
  3. در اصلی مسجد ساخته شده از چوب چنار با قلم کاری نفیس که در دوره شاه صفی نصب شده است
  4. حیاط مرکزی که از چهارسو، چهار ایوان بلند را فراگرفته است که درنهایت طرح مسجد چهار ایوانی می شود.
  5. دو شبستان متقارن در اضلاع شرقی و غربی صحن مسجد که دارای محراب های زیبا و سنگاب های نفیس هستند
  6. دو مدرسه به نامهای اسماعیلیه و ناصریه در دو زاویه جنوب غربی و جنوب شرقی مسجد واقع شده اند
  7. گنبدخانه با گنبدی دو پوش بر فراز آن که ارتفاع گنبد درونی 38 متر و گنبد بیرونی 52 متر است و خاصیت اکوستیکی (انعکاس صوت) دارد.
  8. تمامی بنا با کاشی خشت هفت رنگ و کتیبه های بسیار نفیس مزین و آراسته شده است.

 

مسجد جامع عباسی شاهکاری جاویدان از هنر معماری، کاشیکاری و سنگ نگاری ایران در سده یازدهم هجری است و نمونه کامل و بارز معماری در عصر صفوی است.

برگرفته از : کتاب اصفهان صد راز دارد در نهان از منصور قاسمی و کتاب گنجینه آثار تاریخی اصفهان اثر لطف الله هنرفر