آرامگاه خواجه نظام الملک اصفهان،‌ یکی از بزرگمردان علم و ادب و سياست ايران که در عصر سلجوقی می زیست در این شهر واقع است.

موقعیت: خیابان ولیعصر، خیابان احمدآباد (دارالبطیخ)، کوچه نظام الملک

قدمت: سلجوقی

آرامگاه خواجه نظام الملک

آشنایی با خواجه نظام الملک:

  • ابوعلی‌ حسن ‌بن‌‌ علی ‌بن ‌اسحاق‌ توسی معروف به خواجه نظام‌الملک،(متولد سال ۴۰۸ هجري قمري و متوفي به سال ۴۸۵ هجری قمري) وزير مقتدر دو تن از شاهان دوره سلجوقي به نام‌های آلب‌ارسلان و ملکشاه در ايران بود.
  • وي نيرومندترين وزير در دودمان سلجوقيان بود که بيست و نه سال در مقام وزارت بود.
  • در زمان صدارت خواجه نظام الملک، حکومت سلجوقیان به یکی از بزرگ‌ترین امپراطوریهای پس از اسلام تبدیل شد.

 

ویژگی های آرامگاه:

  • بنای کوچک و محقر آرامگاه خواجه نظام الملک، در واقع یک قبرستان کوچک در اصفهان است.
  • بعضی از این سنگ‌ها مربوط به شاهزادگان سلجوقی است.
  • ساختمان فعلی مقبره، معماری خاص و منحصر به‌ فردی ندارد.
  • تنها می‌توان گفت که این بنا مربوط به سال‌های بعد از دوره سلجوقی است.
  • در سال‌های اخیر هم در جریان مرمت آن، تغییراتی مانند ساخت ایوان در آن ایجاد شده است.
  • بنا شامل سردر، دالان کوچک، حیاط، ایوان و اتاق مقبره است.
  • ورودی مجموعه یک در دو لنگه‌ای چوبی بدون کوبه است که گچ‌بری ساده‌ای بالای آن دیده می‌شود.
  • بر مدفن خواجه، سنگ مرمرين بسيار زيبایي نصب است كه در اطراف آن كتيبه‌اي شامل «آيه الكرسي» و عبارات ديگري كه بين آن ها الوزراء، خواجه و الملك به چشم مي خورد، نگاشته شده است.
  • البته احتمال مي رود که سنگ قبر خواجه و قبور ديگر دولتمردان سلجوقي عوض شده است، چرا که عبارات موجود بر روي سنگ قبور به شيوه سلجوقيان نگاشته نشده اند و نصب آنها را مي توان به دوران صفويان نسبت داد.

آرامگاه خواجه نظام الملک

افراد مدفون در آرامگاه:

  • آلب ارسلان (محمد بن چغري بيك): متوفي به سال ۴۶۵ هجري قمري، البته در اين مسئله كه قبر آلب ارسلان در این مکان باشد اطميناني نيست.
  • خواجه نظام الملك: متوفی به سال 485 هجری قمری
  • بهاءالملك عبدالرحيم: فرزند خواجه نظام الملك
  • مؤيد الملك عبيدالله بن نظام الملك: فرزند خواجه نظام الملك متوفی به سال ۴۹۴ هجري قمری
  • حسن بن اسحاق بن عثمان بن نظام الملك: از نوادگان خواجه نظام الملك
  • ملكشاه سلجوقی: متوفی به سال ۴۸۵ هجری قمری
  • تركان خاتون: همسر ملكشاه سلجوقي
  • بركيارق (ركن الدين ابو المظفر بركيارق): فرزند ملكشاه متوفي به سال ۴۹۸ هجری قمری
  • سلطان محمد بن ملكشاه سلجوقي: متوفی به  سال ۵۱۱ هجری قمری
  • سلطان سنجر (احمد بن ملكشاه): متوفي به سال ۵۵۲ هجري قمری، احتمال اين كه قبر او در اين مكان باشد كم است.
  • سلطان محمد بن محمد بن ملكشاه: از فرزندان سلطان محمد
  • سلطان مسعود بن محمد بن ملكشاه: وي در شهر همدان متوفي گشته و جنازه‌اش را به اصفهان انتقال داده اند.
  • جمال الدين حسين بن صفي الدين محمد: از شاهزادگان صفوي متوفی  به سال ۹۳۳ هجري قمري
  • جمال‌الدين بن محمد بن صفي‌الدين محمد: متوفی به سال ۹۵۳ هجري قمري
  • مير سيد علي شهيد: از نام آوران قرن نهم هجري در اصفهان متوفی به سال ۸۵۹ هجري قمری
  • ميرزا محمد معينا: از شاعران عهد صفويان متوفی به سال ۱۱۲۰ هجري قمري
  • ميرزا محمد مؤمن: از شاعران قرن نهم و دهم هجري متوفی به سال ۹۲۳ هجري قمری

 

 

آرامگاه خواجه نظام الملک طوسي به شماره ۹۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌است اما در بین آثار تاریخی اصفهان ناشناخته مانده است . بازدید گردشگران می تواند نام و آوازه مشاهیر مدفون در آن را به این مکان بازگرداند.

خواجه نظام الملک در دوره وزارت خود کارهای فرهنگی و عمرانی و مملکتی بسیاری انجام داد. آیا با آنها آشنایی دارید؟ با ما به اشتراک بگذراید.

شما می توانید با سایر جاذبه های گردشگری اصفهان در آسان گردش آشنا شوید.