خانه شیخ الاسلام اصفهان محل سکونت علامه محقق سبزواری، یکی از روحانیون عالی رتبه و نوادگان او بوده است.

گوشه ‌گوشه اصفهان حرفی برای گفتن و جایی برای کشف‌ دارد، اگر در مسیر خیابان چهارباغ به ‌سمت چهارراه تختی بروید. در میانه کوچه شیخ الاسلام به دری چوبی و بزرگ با تخته‌ای قطور و کوبه‌هایی حلقوی و زیبا بر می خورید. این خانه که به خانه شیخ الاسلام معروف است تنها مکان زری بافی در اصفهان است.

موقعیت: خیابان عبد الرزاق، کوچه شیخ الاسلام

قدمت: صفوی-قاجاری

مساحت: 1455متر با زیربنای 682 متر مربع 

شیخ الاسلام

تاریخچه:

  • در زمان حکومت شاه عباس دوم صفوی محمد باقر سبزواری که به محقق سبزواری شهره بود به اصفهان نقل مکان کرده است.
  • پس از مدتی به درخواست شاه عباس دوم منصب امام جمعه و شیخ الاسلامی شهر اصفهان را می پذیرد.
  • منصب شیخ الاسلامی در عصر صفویه به کسی اطلاق می شد که مقام قضاوت و داوری شرعی و رسیدگی به شکایات را داشته است.
  • به دستور شاه عباس باغی در نزدیکی باغ همایون در اختیار شیخ الاسلام قرار می گیرد.
  • به دستور وی عمارتی عالی در این باغ ساخته می شود که دیوانخانه شیخ الاسلام نامیده می شود.
  • این بنا محل سکونت محقق سبزواری و همسرش سرو قد خانم (یکی از دختران دربار صفوی) قرار میگرد و دیوانخانه یعنی عمارت اصلی مرکز قضا و حکومت شرعی مملکت می‌شود.
  • چند نسل از نوادگان محقق سبزواری، در این خانه زندگی کرده اند که آخرین آن‌ها حاج میرزا علی اکبر شیخ الاسلام بود.

معماری:

  • بنا داراي دو جبهه ساختمان در شمال و جنوب است.
  • قسمت جنوبي كه مهمترين بخش خانه است داراي يك ايوان با سقف مقرنس كاري و تزئينات نقاشي گل و بوته و دو ستون و يك حوض سنگي در وسط ايوان مي باشد.
  • در اين ايوان ۲ عدد پنجره مشبك چوبي بسيار زيبا با شيشه هاي رنگي و ديوارهائي كه با نقاشي و گچبري تزئين شده اند به زيبائي خانه مي‌افزايند.
  • اتاق كوچكي كه در عقب اين ايوان وجود دارد با مجموعه‌اي از هنر گچبري و مقرنس كاري يكي ديگر از قسمت هاي بسيار جالب خانه به حساب می‌آید.

 

کاربری فعلی:

  • خانه شیخ الاسلام در سال ۱۳۷۵ زیر نظر سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان مورد مرمت قرار گرفت.
  • در سال ۱۳۸۹ موزه نساجی سنتی اصفهان در خانه شیخ الاسلام تاسیس شد.
  • این موزه اکنون محلی برای حفظ و زنده ‌نگه ‌داشتن هنرهای سنتی است.
  • شیوه تولید این آثار و استادان برجسته این هنرها نیز در این موزه معرفی می‌شوند.
  • در حال حاضر بافت پارچه زری در اتاق زرکش خانه موزه، به‌ دست استاد مهدی شمسعلی قابل مشاهده است.
  • در اتاق زرکش خانه چهار دستگاه زری بافی وجود دارد.

موزه ای از هنرهای سنتی از جمله:

  • ترمه بافی
  • زری بافی
  • گلابتون سازی
  • چادر شب‌بافی
  • شعر بافی
  • مخمل بافی
  • رنگرزی
  • عبا بافی
  • ریسندگی
  • حلاجی

 

درباره استاد مهدی شمسعلی:

  • استاد مهدی شمسعلی در سال ۱۳۲۹ در اصفهان و در محله امامزاده شهشهان به دنیا آمده‌اند.
  • وی هنر زری‌بافی را زیر نظر پدرش حسن شمسعلی و مادرش بتول اوقاتیان آموزش دید.
  • در هشت‌سالگی بافت پارچه زری را آغاز کرد.
  • استاد مهدی شمسعلی بیش از ۵۰ سال از عمر خود را در راه حفظ و احیا و آموزش هنر زری‌بافی صرف کرده است.
  • در سال ۱۳۷۵ و به دعوت میراث فرهنگی اصفهان اقدام به راه‌اندازی تنها کارگاه زری‌بافی میراث فرهنگی اصفهان کرد.
  • استاد شمسعلی تنها میراث زنده ایران هستند.

 

خانه شیخ الاسلام اصفهان نمادی از فرهنگ و هنر و معماری ایران است که با تبدیل هوشمندانه آن به موزه صنایع دستی، بخش کوچکی از مجموعه بافته‌های ایرانی به ویژه زری بافی به منظور حفظ میراث ایران زمین به نمایش گذاشته می شود.

شما چه میزان با هنر زری بافی آشنایید؟ مشتاق دیدن توضیحات شما هستیم.

آیا می دانستید یک خانه تاریخی با همین نام در شهر زنجان نیز وجود دارد؟

برای اطلاعات بیشتر از این مکان زیبا با آسان گردش همراه شوید.