در منتهی الیه شرقی کرمان، در نزدیکی دو قبرستان صاحب‌ الزمان و سید حسین، گنبد بزرگ و عجیبی از سنگ و گچ بنا شده که به آن گنبد جبلیه کرمان می‌گویند.

گنبد جبلیه کرمان

معرفی:

  • این گنبد هشت ضلعی با عناوین گنبد جبلیه و گنبد گبری شهرت دارد و آن را تماما از سنگ ساخته‌اند.
  • متاسفانه از سازندگان این گنبد زیبا اطلاعی در دست نیست.
  • بسیاری از دیدنی های کرمان را بناهای تاریخی تشکیل می‌دهند که از دوره‌های مختلف تاریخی در این خطه به یادگار مانده‌اند.
  • گنبد جبلیه با نام‌های گنبد گبری، گنبد زیگ و گنبد گنج نیز شناخته می‌شود.
  • این گنبد با بنای سنگی خود در میان پارکی سرسبز قرار دارد.
  • این اثر با تاریخچه‌ای پرابهام، از دهه ۱۳۷۰ شمسی میزبان کتیبه‌ها و سنگ‌های حجاری‌ شده تاریخی شده است و با نام موزه سنگ نیز شناخته می‌شود.
  • گنبد جبلیه به‌
  • عنوان یکی از جاهای دیدنی استان کرمان، در آذر سال ۱۳۱۶ شمسی، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
  • امروزه پیرامون این بنا به فضای سبز بدل شده است و تعداد مجسمه در آن جای گرفته‌اند.
  • درباره تاریخچه برخی معتقدند که این مکان آتشکده یا مقبره یکی از زرتشتیان بوده است.
  •  برخی دیگر اعتقاد دارند این مکان مزار سید محمد تباشیری است.
  • پژوهشگران اروپایی نظیر هیلن براند این گنبد را متعلق به سلجوقیان می‌دانند.

گنبد جبلیه کرمان

مشخصات:

  • نام این گنبد از گبری به جبلی تغییر یافته است.
  • قدمت این گنبد به پیش از اسلام بازمی‌گردد و از بناهای زرتشتی و گبری بوده است.
  • لازم به ذکر است که سبک گنبد جبلیه با سبک آتشکده ‌ها تطابق ندارد.
  • برخی احتمال داده‌اند که ساخت این گنبد به دوران ساسانیان باز میگردد.
  • در اوایل اسلام گنبد گبری مورد تعمیر و مرمت قرار گرفته است.
  • البته حالت دیگری نیز وجود دارد و آن اینکه در اوایل اسلام، با الهام از معماری ساسانی بنا شده است.
  • این بنا در دوره هایی (از جمله دوره سلجوقی، به دستور محمد بن الیاس) مورد تعمیر قرار گرفت.
  • بنا در کنار یک تپه احداث شده است، احتمالا همین امر از دلایل سالم ماندن آن از سوانح طبیعی نظیر سیل بوده است.
  • گنبد هشت ضلعی جبلیه تماما از سنگ است و عرض پی آن در پایه به سه متر می‌رسد.
  • در هشت طرف آن، هشت در به عرض دو متر قرار گرفته است.
  • اخیرا برای استحکام بنا و جلوگیری از تخریب، درگاه‌ها را با سنگ مسدود کرده‌اند و فقط یکی را باز گذاشته‌اند.
  • مصالح به‌کار رفته در دیوارها شامل سنگ لاشه با ملات گچ از بیرون و آهک از داخل می‌شود.
  • از قبرستان که رد می‌شوید، یک ساختمان هشت ضلعی سنگی خواهید دید که گنبدی به‌شکل دو هلال بر آن قرار گرفته و قطر داخل آن ۱۸ فوت و هر یال آن نیز ۱۸ فوت و پوشش آن آجری و منتهی‌الیه آن دایره است.
  • این محل را جبلیه می‌نامند و تنها ساختمان سنگی کرمان همین گنبد جبلیه‌ است.

گنبد جبلیه کرمان

آدرس:

استان کرمان، شرق کرمان، خیابان شهدا

آیا تاکنون شما ازاین مکان زیبا دیدن کرده اید؟با آسان گردش همراه شوید.