آرامگاه پیر پالان دوز یکی از آرامگاه های تاریخی،دیدنی و زیبای مربوط به اواخر دوره صفوی واقع در مشهد است که متعلق به یکی از شیوخ بزرگ سلسله ذهبیه است.

تاریخچه:

  • آرامگاه پیر پالان دوز متعلق به شخص محمد عارف عباسی که وی در نیمه دوم قرن دهم هجری و در روستای قریه کارده مشهد به دنیا آمد.
  • وی از عارفان و شیوخ سلسله ذهبیه است که به پیر پالان دوز معروف است.
  • زیرا با وجود مقام والایی که داشت اما به شغل پالان دوزی اشتغال داشت.
  • او می خواست نشان دهد که راه معرفت در شناخت و باور به خدای یگانه و توکل بر توانایی و بزرگی او است و خدومت به بندگانه خدا و از خود گذشتگی نتیجه ای بزرگ و خوش در پی دارد.
  • او همچنین قرآن هفت سوره ای را به خط خوش ثلث نوشته است.
  • وی هم دوره با شیخ بهایی بود و علاوه بر عرفان، کیمیاگر و خطاط هم بود.
  • این آرامگاه در سال ۱۳۵۶ به عنوان یک اثر ملی به ثبت آثار ملی رسیده است.

آرامگاه پیرپالان دوز مشهد

آشنایی مختصر با سلسله ذهبیه:

  • سلسله ذهبیه بیشتر در بین شیعیان رواج داشته است.
  • از بزرگان و مشایخ  ذهبیه می‌توان شیخ احمد غزالی، شیخ جنید بغدادی، شهاب الدین سهروردی، ابوالنجیب سهرودی و… را نام برد.
  • البته برخی از آن به عنوان فرقه تصوف و  برخی دیگر به عنوان  سلسله  از آن یاد می‌کنند.
  • بیشتر پیروان این سلسله در استان‌های خوزستان خراسان بزرگ آذربایجان فارس و… زندگی می‌کردند.

معماری آرامگاه پیر پالان دوز:

  • در سال ۹۸۵ قمری به دستور پسر شاه عباس یعنی سلطان محمد خدابنده بنایی برای مقبره پیر پالان دوز ساخته شد.
  • شکل ابتدایی آرامگاه تنها مربعی با یک گنبد در قسمت  فوقانی آن بود.
  • این بنا توسط آستان قدس رضوی در سال های اخیر مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت.
  • در طی این بازسازی فضاهایی به این مجموعه اضافه شده مثل حوض، حیاط، حجره های سردرد و درون حیاط  که از ویژگی های دوره صفوی به کار رفته در این بنا هستند.
  • این بنا چهارگوش با گنبدی سرفراز آن قرار دارد و و در داخل آن آن شاه نشینی وجود دارد که در قسمت بالایی آن یزدی بندی هایی دارای نقاشی از که بقعه را جلوه خاصی داده است.
  • قسمت بدنه های شاه نشین دارایی تزیینات نقاشی از دوران صفویه است.
  • هنگامی که وارد آرامگاه می شوید قبر پیر پالان دوز در کنار در ورودی قرار دارد.
  • در زیر گنبد ترنج زیبایی با نگاره های گیاهی کشیده شده است و کف آرامگاه را با فرش های یکپارچه پوشاندند.
  • سطح گنبد با کاشی کاری فیروزه‌ای بوده است اما بعد از مرمت بنا با کاشیهای هندسی شکل  به رنگ ترکیبی نخودی و آبی فیروزه ای تزیین شده است.
  • سپس دور تا دور آن  را با چند ستاره هشت پر پوشانده شده و داخل آن تسبیحات اربعه نگاشته شده است.

آرامگاه پیرپالان دوز مشهد

 

اطلاعات بازدید:

  • آدرس :  خراسان رضوی، مشهد، خیابان نواب صفوی، ضلع شرقی حرم مطهر امام رضا (ع) ، آرامگاه پیر پالان دوز
  • شماره تلفن : ۳۲۰۰۲۰۰۰-۰۵۱
  • هزینه ورودی : رایگان می باشد.
  • ساعات بازدید : هر روز از ساعت ۸ الی 20